Magazyny energii i fotowoltaika po nowemu. Nadchodzą ważne zmiany dla inwestorów

Rynek magazynów energii w tym roku znalazł się w centrum kilku zmian prawnych. Od stycznia obowiązują nowe przepisy Prawa budowlanego określające formalności związane z ich instalacją, a jednocześnie trwają prace nad nowymi Warunkami Technicznymi. Projekt przewiduje wejście w życie większości regulacji już 20 września 2026 r., jednak rozporządzenie nie zostało jeszcze ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Koncept aktualizacji wymagań technicznych nie jest więc na razie obowiązującym prawem.

1 września w Dzienniku Ustaw opublikowano ustawę zmieniającą Prawo budowlane, która wprowadza przepisy przejściowe. Przez 18 miesięcy od 20 września 2026 r. projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany będzie można w określonych przypadkach sporządzać zgodnie z Warunkami Technicznymi obowiązującymi do 19 września.

Rozwiązanie obejmuje m.in. inwestycje wymagające pozwolenia na budowę oraz przedsięwzięcia realizowane na zgłoszenie. Skorzystanie z dotychczasowych regulacji będzie w przypadkach wskazanych w ustawie wymagało oświadczenia inwestora. Nie oznacza to więc przesunięcia nowych WT na 2028 r., lecz możliwość stosowania dotychczasowych zasad w okresie przejściowym.

Szczególne rozwiązanie przewidziano dla robót niewymagających pozwolenia ani zgłoszenia, w tym urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej do 150 kW oraz magazynów energii o pojemności nominalnej do 30 kWh. W tych przypadkach stosowanie dotychczasowych WT nie będzie wymagało dodatkowego oświadczenia.

Od 7 stycznia 2026 r. Prawo budowlane reguluje formalności związane z instalacją magazynów energii, uzależniając je przede wszystkim od pojemności i lokalizacji urządzenia. Systemy do 30 kWh nie wymagają zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Powyżej tego progu zakres formalności zależy od pojemności magazynu i miejsca jego instalacji. W przypadku magazynów montowanych w budynkach pozwolenie jest wymagane po przekroczeniu 300 kWh. Dla urządzeń wolnostojących próg wynosi ponad 2000 kWh – poniżej tej wartości mogą obowiązywać, zależnie od pojemności, wymogi związane m.in. ze zgłoszeniem i ochroną przeciwpożarową. Przy większych obiektach przemysłowych, magazynowych czy usługowych miejsce instalacji baterii staje się więc nie tylko decyzją techniczną. Może wpływać również na ścieżkę formalną całego przedsięwzięcia.

Projekt nowych Warunków Technicznych przewiduje wymagania dotyczące systemów BESS i fotowoltaiki, przede wszystkim w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. W kolejnych wersjach projektu pojawiały się m.in. limity pojemności magazynów w jednej strefie pożarowej, ograniczenia dotyczące lokalizacji większych baterii oraz szczególne wymagania dla instalacji w budynkach mieszkalnych. Część sugerowanych rozwiązań zmieniała się jednak w trakcie prac, dlatego do czasu ogłoszenia ostatecznego rozporządzenia proponowanych parametrów nie należy traktować jako obowiązujących.

Projekt wzbudził też zastrzeżenia branży fotowoltaiki i magazynowania energii. Krytyka dotyczy m.in. uzależniania części wymagań przede wszystkim od pojemności magazynu, bez wystarczającego – zdaniem przedstawicieli rynku – uwzględnienia technologii ogniw, certyfikacji i wyników badań bezpieczeństwa. Branża ostrzega, że wymagania dotyczące lokalizacji czy wydzielania stref pożarowych mogą zwiększyć koszty większych systemów, szczególnie w obiektach przemysłowych i komercyjnych.

Zmiany regulacyjne zbiegają się w czasie z kolejnymi zachętami do inwestowania w magazyny. Druga część programu „Przydomowe Magazyny Energii”, finansowana z Funduszu Modernizacyjnego, ma dysponować budżetem do 1 mld zł. Uruchomienie naboru zaplanowano na III kwartał tego roku.

Prosument rozliczający się w net-billingu będzie mógł otrzymać do 16 tys. zł na magazyn energii, a przy net-meteringu – do 8 tys. zł. Wsparcie ma wynosić do 30 proc. kosztów kwalifikowanych i maksymalnie 800 zł za 1 kWh pojemności nominalnej. Wraz z dotacją na magazyn ciepła i dodatkowym wsparciem przewidzianym dla określonych urządzeń produkowanych w UE pomoc może sięgnąć łącznie 19 tys. zł na jeden punkt poboru energii. Minimalna pojemność magazynu objętego programem ma wynosić 10 kWh. Wymagane są także system zarządzania energią (EMS) i możliwość zasilania awaryjnego.

Równolegle 4 września Sejm przyjął nowelizację ustawy o OZE, która ma ułatwić łączenie mikroinstalacji z większymi magazynami energii. Projekt przewiduje, że moc magazynu nie będzie doliczana do mocy zainstalowanej mikroinstalacji, jeśli zostaną spełnione określone warunki. Moc magazynu nie może przekroczyć 2,2-krotności mocy instalacji wytwórczej, a łączna moc możliwa do wprowadzenia do sieci nie może być większa niż moc tej instalacji. Nowelizacja nie jest jeszcze obowiązującym prawem.