Ostrożnie, koronawirus

Kompas Inwestycji opracował raport podsumowujący informacje dotyczące inwestycji wstrzymanych w branży budowlanej, spośród bazy zawierającej 14259 projektów z całej Polski. W oparciu o bezpośredni kontakt z inwestorami, projektantami i wykonawcami, serwis zarejestrował na dzień 8 kwietnia 108 projektów wstrzymanych bezpośrednio ze względu na sytuację epidemiczną. Ich łączna wartość to 3896,14 mln zł. To inwestycje z niemal wszystkich sektorów: mieszkaniowe (32), handlowo-usługowe (20), zakłady produkcyjne (18), magazynowe (18), hotelowe (10) i biurowe (10). Najwięcej wstrzymanych projektów odnotowano na Mazowszu (24), na terenie woj. pomorskiego jest ich 14, w Wielkopolsce 13. Najczęstszym powodem wstrzymania realizacji inwestycji jest niepewna sytuacja rynkowa. W dalszej kolejności wskazywane są braki kadrowe i problem z uzyskaniem finansowania.

Tylko od 1 kwietnia br. Kompas Inwestycji zarejestrował 33 projekty na etapach „zapowiedź, wizja, konkurs architektoniczny”, najwięcej na Mazowszu (9) i w Wielkopolsce (5). Ich łączna szacunkowa wartość to 4355 mln zł. Wszystkich inwestycji na wczesnych etapach serwis posiada w bazie 2037. W sektorze mieszkaniowym to 548 projektów, w niemieszkaniowym - 998, w inżynieryjnym - 500.

Na etapach „wybór głównego projektanta, projektowanie, projektowanie zakończone” Kompas Inwestycji odnotował od 1 kwietnia br. 177 inwestycji o łącznej szacunkowej wartości 5690 mln zł. Najwięcej tych projektów znajduje się na Mazowszu (31), następnie w Małopolsce (24), w woj. śląskim (19), łódzkim (17), wielkopolskim (15) i pomorskim (13). Serwis posiada w bazie ogółem 4138 inwestycji na etapach „wybór głównego projektanta, projektowanie, projektowanie zakończone”. W sektorze mieszkaniowym to 1213 projektów, w niemieszkaniowym - 1922, w inżynieryjnym - 1003.

W przypadku etapów związanych z wyborem wykonawcy i realizacją prac budowlanych, Kompas Inwestycji zarejestrował od 1 kwietnia 411 projektów o łącznej szacunkowej wartości 13 788 mln zł. Najwięcej znajduje się w woj. mazowieckim (76), następnie w małopolskim (43), wielkopolskim (40), dolnośląskim (37), pomorskim (35) i śląskim (33). Serwis posiada w bazie ogółem 5826 inwestycji na etapach wyboru wykonawcy i realizacji prac. W sektorze mieszkaniowym to 2525 projektów, w niemieszkaniowym - 2332, w inżynieryjnym - 969.

Pod koniec marca Urząd Dozoru Technicznego wznowił kontrole budowlane, konieczne dlazachowana ciągłości procesu inwestycyjno-budowlanego. Ich prowadzenie jest warunkiem pozyskania bankowego finansowania, a w konsekwencji - możliwość opłacenia wykonawców. Kolejne firmy budowlane deklarują, że nie zamierzają przerywać realizacji inwestycji. Erbud na żadnej budowie nie zanotował dotąd przypadku zakażenia koronawirusem, na większości z nich frekwencja jest stuprocentowa.

– Wprowadziliśmy odpowiednie procedury i działania prewencyjne, które chronią pracowników przed zarażeniem. Pracownicy biurowi przeszli na pracę zdalną, na budowach obowiązują m.in. pomiary temperatury, których dokonuje zewnętrzny personel oraz przeszkoleni pracownicy Grupy. Dzięki pracy zmianowej i zmniejszeniu liczby pracowników - przy jednoczesnym wydłużeniu czasu pracy oraz odpowiednio rozplanowanych przerwach na posiłki - na budowach jest mniejsze zagęszczenie pracowników – mówi Dariusz Grzeszczak.

Gliwicka spółka P.A. Nova podała, że w zakresie działalności projektowej i budowlanej inwestycje są realizowane bez zakłóceń. Firma działa jako generalny wykonawca, na własny użytek buduje również parki handlowe. W zakresie działalności związanej z najmem obiektów handlowych spółka przeprowadziła analizę możliwych przyszłych skutków epidemii. Czasowe ograniczenie handlu detalicznego w obiektach handlowych o powierzchni sprzedaży pow. 2000 mkw. wpływa na znaczne obniżenie wpływów z czynszu najmu i opłat eksploatacyjnych. Zarząd Grupy, przyjmując obowiązywanie ograniczeń w handlu detalicznym do końca czerwca br., prognozuje spadek wpływów czynszowych na poziomie ok. 80-85 proc.

O ile branża handlowa przenosi sprzedaż do internetu, ratując w ten sposób część zysków, w najtrudniejszej sytuacji pozostają hotelarze. Większość obiektów hotelowych została zamknięta, wyjątkiem są te, w których odbywa się kwarantanna, oraz placówki pracownicze. Bez wątpienia skutki pandemii, choć w mniejszym stopniu, będą odczuwalne również w branży deweloperskiej - w którą już wkrótce może uderzyć spadek popytu, problemy zdostawami materiałów budowlanych czy mniejszy dostęp do finansowania.

W sytuacji niepewności związanej z epidemią koronawirusa coraz więcej spółek decyduje się na rekomendację, by wstrzymać wypłatę dywidendy i zatrzymać zysk za miniony rok. W gronie deweloperów jednym z pierwszych był Atal. Zarząd spółki będzie rekomendował przekazanie wyniku z zeszłego roku na kapitał zapasowy. – W związku z trudnymi do przewidzenia skutkami obecnej sytuacji epidemicznej podjęta została decyzja o jednorazowej zmianie polityki dywidendy, która odnosi się wyłącznie do zysku wypracowanego w 2019 roku. W następnych latach spółka będzie ponownie dzielić się z akcjonariuszami osiąganymi wynikami – mówi Zbigniew Juroszek, prezes Atal.

Podobną decyzję podjął Lokum Deweloper. Spółka już w ubiegłym roku borykała się z problemami przedłużających się procedur administracyjnych, co uniemożliwiło uzupełnienie oferty. Z powodu oprotestowania decyzji o pozwoleniu na budowę znacznemu przesunięciu uległ start realizacji dwóch krakowskich osiedli, natomiast wrocławski projekt Lokum Smart City został wycofany ze sprzedaży. – Ze względu na dynamikę sytuacji jest za wcześnie, by rzetelnie ocenić sytuację, dlatego ostrożnościowo już dziś planujemy opóźnienie startu dwóch wrocławskich inwestycji – Lokum Porto i Lokum Verde o kilka miesięcy. Aby spółka była dobrze zabezpieczona na ten niepewny czas, planujemy ponadto zatrzymanie całości zysku wypracowanego w 2019 na kapitale zapasowym – powiedział Bartosz Kuźniar, prezes Lokum Deweloper.

Dom Development jest kolejną spółką z rynku budowlanego, która rekomenduje wstrzymanie się z wypłatą dywidendy. Jak podał zarząd dewelopera, jest to podyktowane obawą o wpływ pandemii na bilans i płynność finansową spółki.