SMR –pierwsza w Europie i w Polsce mała elektrownia jądrowa

OSGE, czyli Orlen Synthos Green Energy to spółka (Orlen oraz Synthos Green Energy mają po 50 proc. udziałów) odpowiedzialna za przygotowanie i komercjalizację w Polsce technologii MMR i SMR, czyli mikro i małych reaktorów jądrowych, uważanych za jedną z najbardziej efektywnych, najtańszych i bezpiecznych technologii produkcji energii. Jak podkreśla Orlen, rozwijana przez amerykański koncern GE Vernova technologia reaktora BWRX-300 to najbardziej zaawansowany technologicznie projekt SMR na świecie. Porozumienie pomiędzy Orlenem i Synthos Green Energy zakłada, że Włocławek jest priorytetową lokalizacją, w której powstanie pierwszy reaktor BWRX-300 w Polsce.


– W Polsce powstanie pierwsza w Europie mała elektrownia jądrowa BWRX-300. Budujemy energię jutra. Taki jest sens podjętej przez Radę Nadzorczą Grupy Orlen decyzji, która zatwierdziła treść porozumienia w tej sprawie. Poświęciliśmy ponad rok na wynegocjowanie warunków, by zabezpieczyć interes Orlenu, zapewniając naszemu wspólnemu przedsięwzięciu z Synthosem bezpośredni dostęp do amerykańskiej technologii umożliwiającej realizację projektów SMR – powiedział Ireneusz Fąfara, Prezes Zarządu Orlen.

Drugi element porozumienia pomiędzy Orlenem i Synthosem to umowa licencyjna, która daje spółce OSGE pełny dostęp do amerykańskiej technologii BWRX-300 (tzw. Standard Design), co pozwoli ruszyć z procesem, którego finałem będzie budowa pierwszej polskiej elektrowni atomowej SMR we Włocławku. Za jego budowę będzie odpowiadać spółka celowa kontrolowana przez koncern.


Umowa spółki w nowej treści wprowadza także instytucję Komitetu Sterującego, którego zadaniem będzie nadzór i zarząd nad realizacją umowy oraz podejmowanie decyzji w bieżących sprawach dotyczących działalności OSGE oraz spółek celowych powołanych do budowy kolejnych reaktorów.


Reaktory BWRX-300 znalazły się w strategii Orlenu „Energia Jutra Zaczyna się Dziś”. Według dokumentu wyznaczającego kierunek działań spółki, do roku 2035 koncern chce posiadać przynajmniej dwa SMR-y o łącznej mocy 0,6 GW.

Najbardziej zaawansowane prace nad modułowymi reaktorami jądrowymi SMR w technologii BWRX-300 prowadzone są w Kanadzie, gdzie pierwszy reaktor zostanie uruchomiony w 2028 roku, w elektrowni jądrowej Darlington, położonej ok. 50 km od centrum Toronto. Modułowe reaktory jądrowe spełniają tak samo restrykcyjne wymagania, jak te stosowane dla dużych elektrowni jądrowych.

Reaktor SMR jest umieszczany około 30 m pod ziemią w szczelnym zbiorniku z wodą, która go chłodzi. Dzięki temu potrzebuje niewielkiej strefy bezpieczeństwa – ok. 300/400 m – bez ingerencji w pobliskie budynki czy instalacje. Takie rozwiązania umożliwiają bezpieczniejszą eksploatację i łatwiejsze znajdowanie lokalizacji dla reaktorów.

Modułowe reaktory jądrowe posiadają pasywne mechanizmy bezpieczeństwa, których działanie jest gwarantowane przez prawa przyrody (np. grawitacji). Nie wymagają one aktywnej interwencji operatora, działając nawet w przypadku braku zasilania elektrycznego. Reaktor BWRX-300 przy jakichkolwiek problemach wyłączy się samoczynnie – po takim wyłączeniu może bezpiecznie trwać przez wiele dni bez interwencji człowieka.

BWRX-300 zajmie zaledwie 10% powierzchni dużej elektrowni atomowej. Cała instalacja z reaktorem w całości mieści się na terenie o wymiarach 260 x 332 m. Tymczasem blok energetyczny zajmuje obszar o wymiarach boiska piłkarskiego.