Prefabrykacja w budownictwie mieszkaniowym i użyteczności publicznej

Coraz częściej decyduje również ekonomia całego procesu inwestycji - prefabrykacja pozwala skrócić czas realizacji projektu, ograniczyć liczbę prac na placu budowy oraz zmniejszyć ryzyko opóźnień - co w efekcie przekłada się na niższy koszt całkowity realizacji projektu. 

Poniższy przegląd projektów zrealizowanych w systemie Green Code przez polskie fabryki MD Prefabrykacja, ZPB Kaczmarek oraz Pozbruk, potwierdza, że technologia ta skutecznie sprawdza się w różnych segmentach rynku.

Jednym z najbardziej naturalnych obszarów zastosowania prefabrykacji są duże projekty deweloperskie realizowane etapowo. Skala takich inwestycji sprzyja standaryzacji elementów konstrukcyjnych, a produkcja seryjna pozwala znacznie skrócić czas budowy i ustabilizować harmonogram - co jest szczególnie istotne dla deweloperów sprzedających mieszkania jeszcze na etapie realizacji.

Dobrym przykładem jest osiedle Nowa Winnica, realizowane z udziałem MD Prefabrykacja. Projekt składa się z 408 mieszkań w budynkach wielorodzinnych, 48 lokali mieszkalnych w zabudowie szeregowej oraz 3 lokale usługowe.

– Współpracujemy z inwestorami, architektami i konstruktorami już na etapie koncepcji, aby projekt od początku był przygotowany pod prefabrykację. Dzięki temu budynki powstają szybciej, a realizacja na budowie jest prostsza i bardziej przewidywalna - przekonuje Radosław Szynkaruk, Dyrektor Operacyjny w MD Prefabrykacja.

Prefabrykowane elementy konstrukcyjne – ściany podwójne, w tym z izolacją termiczną Thermo Wall, stropy typu filigran, klatki schodowe oraz balkony – produkowane w warunkach fabrycznych trafiały na plac budowy gotowe do montażu, ograniczając prace mokre i skracając cykl wznoszenia kolejnych kondygnacji. Najwyższa jakość produktu końcowego, w tym świetne parametry izolacyjne oraz akustyczne mieszkań w projekcie Nowa Winnica są doceniane przez mieszkańców tego nowopowstałego osiedla.

Prefabrykacja coraz częściej pojawia się także w mniejszych projektach, które jeszcze niedawno były domeną technologii tradycyjnej. Dowodem jest kameralne osiedle w Środzie Wielkopolskiej, zrealizowane z wykorzystaniem prefabrykatów produkcji ZPB Kaczmarek.

Sześć dwupoziomowych budynków z 24 lokalami mieszkalnymi powstało w technologii ścian zespolonych Double Wall i stropów filigran, uzupełnionych o prefabrykowane płyty balkonowe. Łącznie zużyto około 300 m² ścian prefabrykowanych oraz 360 m² stropów filigran.

– Nowoczesna prefabrykacja to przede wszystkim budowa w szybkim tempie dzięki w pełni zindywidualizowanym elementom produkowanym i dostarczanym według potrzeb inwestora – podkreśla Adrian Jankowiak, Dyrektor Handlowy w ZPB Kaczmarek.

Przypadek projektu w Środzie Wielkopolskiej pokazuje, że prefabrykacja opłaca się także bez masowej skali. Technologia Double Wall - podwójna ściana z warstwą betonu wylewaną na budowie - daje jednorodną, monolityczną strukturę ściany przy zachowaniu precyzji prefabrykatu. Strop filigran pełni rolę szalunku traconego, co eliminuje jeden z etapów robót, tym samym generując oszczędności w budżecie projektu. W efekcie realizacja była szybsza i dokładniejsza, niż w technologii mokrej przy tej samej skali projektu.

Osobną kategorię stanowią inwestycje realizowane z myślą o długoterminowym wynajmie lub przez spółdzielnie mieszkaniowe. Tu liczy się mocno czas realizacji prac budowlanych oraz niskie koszty eksploatacji przez kolejne lata zarządzania obiektem. Prefabrykacja - dzięki rygorystycznej kontroli jakości w warunkach fabrycznych oraz krótszym procesie realizacji - daje wyraźną przewagę nad technologią mokrą realizowaną na otwartym placu budowy.

Przykładem jest osiedle przy Alei Platanowej w Ratyniu, realizowane dla wrocławskiej Spółdzielni Mieszkaniowej Jedynka. MD Prefabrykacja dostarczyła na tę budowę elementy o znaczącej skali:

Skala oraz tempo realizacji tego projektu są imponujące. Projekt w pełni prefabrykowany nie korzysta z prefabrykatów jedynie uzupełniająco, lecz buduje na nich całą logistykę budowy co w kontekście inwestycji zapewnia największą efektywność operacyjną oraz budżetową.

– Dzięki nowoczesnej prefabrykacji mogliśmy skrócić harmonogram dostarczenia projektu w Ratyniu, oszczędzając czas na wykończenie lokali - zaznacza Janusz Lipowski, Wiceprezes Zarządu S.M. Jedynka Wrocław.

Wbrew obiegowym skojarzeniom prefabrykacja nie jest technologią wyłącznie ekonomiczną. W segmencie wyższym spełnia również swoje funkcje - pozwala uzyskać jakość powierzchni betonowych i precyzję wymiarową trudną do osiągnięcia na placu budowy.

W wielu projektach realizowanych przez wiodących deweloperów w Polsce, na dużych projektach zlokalizowanych w centrach aglomeracji prefabrykacja znajduje swoje zastosowanie. Przykładem takiej realizacji jest osiedle mieszkaniowe Orawska Vita we Wrocławiu.

Dwupiętrowe budynki, w których w trzech etapach powstaje ponad 600 mieszkań – od kompaktowych lokali jednopokojowych, liczących 28 m2., po przestronne apartamenty o powierzchni 96 m2.

Firma ZPB Kaczmarek dostarczała na budowę Orawska Vita we Wrocławiu stropy prefabrykowane typu filigran, biegi schodowe, balkony oraz czapy kominowe. Uwagę zwraca ciekawe zastosowanie stropów filigran Idea House na skośnej powierzchni dachu.

Prefabrykacja nie ogranicza się do bryły budynku mieszkalnego. Garaże podziemne i wielopoziomowe to oddzielna nisza, w której technologia ta sprawdza się szczególnie dobrze. Garaż podziemny jest na ogół pierwszym i najtrudniejszym etapem inwestycji mieszkaniowej – decyduje o późniejszym harmonogramie całej budowy.

Garaże podziemne w technologii tzw. “Białej Wanny” wymagają konstrukcji szczelnej, wodoodpornej i o wysokiej nośności. Prefabrykowane elementy żelbetowe spełniają te wymagania, a ich szybki montaż pozwala sprawnie zamknąć roboty podziemne i przejść do nadziemia. Więcej informacji oraz praktycznych wskazówek z placu budowy podziemia w technologii “Białej Wanny” można znaleźć w artykule eksperckim MD Prefabrykacja.

Możliwości prefabrykacji najlepiej ilustrują przypadki, w których technologia musiała spełnić wyjątkowo rygorystyczne wymagania. Jednym z nich jest Centralny Magazyn Zbiorów Muzealnych w Lesznowoli, znany jako projekt Panoptikum. Jest to jeden z największych tego rodzaju obiektów w Polsce, realizowany na zlecenie Narodowego Instytutu Muzealnego.

Projekt miał szczególny przebieg: generalny wykonawca, Polimex Mostostal, zdecydował się w trakcie realizacji na przeprojektowanie konstrukcji z technologii tradycyjnej na prefabrykowaną. Za decyzją stały względy jakościowe:

– Charakter obiektu, służącego przechowywaniu dzieł sztuki, wymagał parametrów niemożliwych do osiągnięcia metodą mokrą: wysokiej precyzji wymiarowej, jednorodnej izolacyjności termicznej i szczelności przegród – tłumaczy Bartosz Nowicki, Dyrektor Operacyjny Pozbruk.

Firma Pozbruk dostarczyła elementy o łącznej skali:

Kompleks obejmuje kilka budynków magazynowych z systemem kontroli temperatury i wilgotności, infrastrukturę logistyczną do transportu dzieł sztuki i zaplecze konserwatorskie. Trafiają tu zbiory z instytucji z całej Polski: obrazy, rzeźby, archiwa i artefakty wymagające szczególnych warunków przechowywania. Realizacja dowodzi, że prefabrykacja ciężka potrafi sprostać wymaganiom stawianym obiektom o najwyższym reżimie jakościowym.

Omówione realizacje - od kameralnego osiedla w Środzie Wielkopolskiej po muzealny kompleks w Lesznowoli - wskazują na wspólną tendencję: nowoczesna prefabrykacja to technologia elastyczna, skuteczna w skali dużego osiedla i małego projektu, w budownictwie społecznym i premium, w obiekcie mieszkalnym i użyteczności publicznej. Każdy z tych kontekstów stawia inne wymagania, a prefabrykacja odpowiada na nie tą samą logiką: jakość kontrolowana w fabryce, sprawny i precyzyjny montaż na budowie, mniej pracowników, sprzętu i lepszy wynik finansowy inwestycji.

W obliczu rosnących kosztów budowy, kurczącego się zasobu wykwalifikowanych pracowników i coraz krótszych oczekiwanych terminów realizacji prefabrykacja przestaje być opcją alternatywną. Dla coraz większej liczby inwestorów staje się już standardem.